فجایع غزه برآمده از گسست پیوند علم و قدرت از مدار حکمت است

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، محمدعلی انصاری، مفسر قرآن کریم و مؤلف تفسیر مشکاة در سلسله جلسات مجازی خود با موضوع تفسیر سوره فصلت، در تفسیر آیات 42 و 43 این سوره و در شرح آیه «لَا یَأْتِیهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزیلٌ مِنْ حَکِیمٍ حَمِیدٍ» اظهار کرد: حقیقت حق پایدار، ثابت و اصیل است و در مقابل، باطل پدیده ای زوال پذیر، متزلزل و پوچ به شمار می رود. خدای متعال قرآن را حق مطلق معرفی کرده و فرموده است که هیچ گونه باطلی نه از پیش رو و نه از پشت سر امکان رخنه در آن را ندارد، زیرا این کتاب تنزیلی از سوی پروردگار حکیم و حمید است.

وی در مقایسه معرفت وحیانی با علوم بشری گفت: دستاوردهای تجربی انسان با گذشت زمان دستخوش نقض یا اصلاح می شوند، اما قرآن کتابی فرامکانی و فرازمانی است و براساس تعبیر «هُدًی لِلنَّاسِ»، برای هدایت همه نسل ها تا دامنه قیامت فرود آمده است، پیامبری نیز که این کتاب بر او نازل شده خاتم الانبیاء است و پس از او نبوتی نخواهد بود.

مؤلف تفسیر مشکاة با تفکیک دو وجهه نفی باطل از برون و نفی تناقض از درون ادامه داد: تعبیر «لَا یَأْتِیهِ الْبَاطِلُ» از یک سو معارضه بیرونی را نفی می کند، چراکه بشر با وجود هماوردطلبی های مکرر قرآن در طول 14 قرن هرگز نتوانسته است سوره ای مانند آن بیاورد، از سوی دیگر این تعبیر به انسجام درونی متن اشاره دارد؛ هر انسانی اثری گسترده پدید آورد لاجرم دچار نوسان و تعارض گویی می شود، حال آنکه در آیات قرآن کمترین اختلافی راه ندارد. علمای بزرگ امامیه از جمله سید مرتضی و ابن شهرآشوب در آثاری مانند «متشابه القرآن»، به تمام شبهات و تشابهات ظاهری با تکیه بر مبانی عقلانی و قرآنی پاسخ داده اند.

سه گانه مال، قدرت و علم؛ فجایع غزه و پیامد انباشت ثروت

انصاری در تحلیل صفت حمید در آیه 42 سوره فصلت اظهار کرد: تمایلات بشر بر سه محور مال، قدرت و علم استوار است که درباره هر یک سه پرسش بنیادین مطرح می شود؛ نخست اینکه چگونه به دست آمد، دوم با چه روشی نگهداری شد و سوم در چه مسیری هزینه شد. بر پایه روایات انسان در روز قیامت گام برنمی دارد مگر آنکه درباره چگونگی سپری کردن عمر و جوانی، منبع تحصیل مال و شیوه انفاق آن پاسخ دهد، همچنین در روایتی از امام رضا(ع) تصریح شده که ثروت انبوه گرد نمی آید مگر با آرزوی دورودراز، بخل، حرص شدید، قطع رحم و ترجیح دنیا بر آخرت.

وی با ارزیابی مناسبات حاکم بر جهان معاصر گفت: امروزه فناوری، هوش مصنوعی، سامانه های ماهواره ای مانند استارلینک و ظرفیت های دانشی بشر در خدمت انباشت ثروت و بسط سلطه قرار گرفته است.؛ برای این جریان ثروت اندوز تفاوتی نمی کند که تسلیحات هوشمند بر سر کودکان مظلوم فروریزد یا بیش از 70 هزار انسان در غزه به خاک و خون کشیده شوند. این وضعیت برآمده از گسست پیوند علم و قدرت از مدار حمد و حکمت الهی است، در برابر این رویکرد امیرالمؤمنین علی(ع) در خطبه شقشقیه پذیرش زمامداری را تنها به انگیزه ستاندن حق مظلوم از ظالم مشروع می شمارد و جایگاه خلافت را بدون اقامه حق از لنگه کفشی کهنه بی ارزش تر می داند.

سنت مواجهه با انبیاء و شرح خطبه 57 نهج البلاغه

این مفسر قرآن کریم با قرائت آیه 43 سوره فصلت «مَا یُقَالُ لَکَ إِلَّا مَا قَدْ قِیلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِکَ إِنَّ رَبَّکَ لَذُو مَغْفِرَةٍ وَذُو عِقَابٍ أَلِیمٍ» بیان کرد: این آیه تسلی بخش حضرت محمد(ص) در برابر حجم گسترده تهمت ها، ناسزاها و اقدامات تخریبی معاندان است؛ خداوند یادآور می شود که طعنه هایی مانند ساحر، مجنون و دروغگو خواندن پیامبران، سنت همیشگی مستکبران در مواجهه با انبیاء الهی بوده است.

وی به خطبه 57 نهج البلاغه و پیش بینی امیرالمؤمنین علی(ع) از تحولات پس از خود پرداخت و گفت: امام علی(ع) از چیرگی فردی شکم باره و فزون خواه خبر داد و به پیروان خود توصیه کرد اگر آن ها را به سبّ من وادار ساختند، زبان به دشنام بگشایند، زیرا این دشنام مایه بلندی مرتبه و پاکی من و سبب نجات و حفظ جان شما است، اما اگر از شما خواستند از من برائت جویید هرگز نپذیرید، چراکه من بر فطرت توحید زاده شده ام و در پذیرش ایمان و هجرت بر همگان پیشی داشته ام.

انصاری با استناد به گزارش زمخشری در ربیع الابرار ادامه داد: امویان کار را بدان جا رساندند که بنا بر اسناد تاریخی، 80 هزار منبر در سراسر قلمرو اسلامی دایر و موقوفه شد تا سالیان متمادی بر فراز آن ها به بدعت سبّ امام علی(ع) اقدام کنند؛ موضوعی که از کینه توزی عمیق اهل باطل با اولیای الهی حکایت دارد.

عصمت حضرت فاطمه(س) و شهود مطالبه فدک

وی با اشاره به ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: آیه تطهیر سند قاطع عصمت اهل بیت(ع) است و حضرت محمد(ص) تا ماه ها پس از نزول این آیه و هنگام نماز صبح بر در خانه حضرت زهرا(س) می ایستادند و این آیه را تلاوت می کردند تا گواهی آشکار بر طهارت باطنی ایشان باشد، همچنین پیامبر(ص) با بیانی صریح، غضب و رضایت حضرت فاطمه(س) را مدار خشم و خشنودی پروردگار برشمردند؛ جایگاهی که جز با عصمت مطلق توجیه پذیر نیست.

مؤلف تفسیر مشکاة در پایان گفت: هنگامی که از حضرت زهرا(س) برای احقاق مالکیت فدک بینه مطالبه شد، ایشان امیرالمؤمنین علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع) و ام ایمن را به عنوان شاهد معرفی کردند؛ یعنی انسان هایی که قرآن و رسول خدا(ص) بر عصمت، صداقت و بهشتی بودن تک تک آن ها گواهی داده بودند.

انتهای پیام